Van ambitie naar gedrag

We zijn weer ontwaakt uit onze winterslaap en zitten inmiddels volop in het werk. Welkom terug. De cijfers van afgelopen jaar zijn bekend. De plannen zijn gemaakt. Doelstellingen en KPI’s zijn vastgesteld. En toch gaan er ook dit jaar weer veel plannen en ambities sneuvelen.

Lees die zin nog maar eens rustig.

Ook dit jaar gaan weer menig plan en ambitie sneuvelen.

Niet omdat de ambitie ontbreekt. zNiet omdat mensen niet willen. Maar omdat gedrag en eigenaarschap onvoldoende worden georganiseerd.

Ambitie is mooi. Maar hoe ziet het er morgen uit?

Een directeur van een MKB-bedrijf zei mij laatst:
“Dit jaar willen we dat onze mensen proactiever zijn richting klanten, meer eigenaarschap tonen en hun verantwoordelijkheid nemen.”

Een prachtige ambitie.
Maar toen ik doorvroeg: hoe gaan ze dat doen? En: hoe gaat de klant dit merken? Bleef het stil.

En precies daar gaat het vaak mis. Ons brein kan namelijk weinig met vaagheden. Het kan geen gedrag aansturen op abstracte begrippen als ‘eigenaarschap’, ‘proactiviteit’ of ‘verantwoordelijkheid’. Daardoor starten veel plannen vol energie, maar lopen ze vast in de praktijk. Zodra je verwacht dat gedrag vanzelf volgt, ontstaat de kloof.

Niet door gebrek aan ambitie, maar door gebrek aan concretisering en ritme.

Ps. 👉 Download onderaan dit artikel het 12 weken Boosterplan
Een praktisch hulpmiddel om doelen/ambities te vertalen naar gedrag, met overzicht, ritme en realistische stappen voor jou en je team.

Waarom herhaling onmisbaar is voor nieuw gedrag

Onderzoek (o.a. Ben Tiggelaar) laat zien dat het gemiddeld 66 dagen duurt voordat nieuw gedrag een gewoonte wordt. Niet omdat mensen langzaam zijn, maar omdat het brein herhaling nodig heeft om nieuwe patronen aan te leggen. Eén keer uitleggen of vertellen is dus een begin. Geen borging.

• Wat dit betekent voor jou als leider:
• Minder zenden, meer organiseren
• Minder verwachten, meer begeleiden
• Verwacht geen direct perfect gedrag
• Organiseer bewust toepassingsmomenten in plaats van uitleg
• Beoordeel nieuw gedrag pas na voldoende oefenkansen
• Zonder toepassing blijven ambities/doelen iets wat mensen weten, maar niet doen.

Je vergroot realisatiekracht niet door harder te sturen, maar door slimmer te regisseren en door het toepassen van het nieuwe gewenste gedrag expliciet onderdeel van het werk te maken.

Ritme maakt ambitie uitvoerbaar, dus regisseer de regelmaat

Hoe ziet dat regisseren van regelmaat er concreet uit? In deze korte video laten we zien waarom ritme en herhaling cruciaal zijn voor gedragsverandering en welke rol jij daarin hebt als leider.

Regisseer de regelmaat is één van de succesfactoren die je helpt als leider. Klik door meer over de succesfactoren voor duurzame gedragsverandering te weten te komen.

5 manieren om regelmaat in te bouwen als leider

Regelmaat ontstaat niet vanzelf. Je organiseert dit bewust als leider. Niet door extra werk toe te voegen, maar door bestaande momenten doelgericht te benutten. Door gewenst gedrag steeds opnieuw te verbinden aan wat mensen vandaag doen. In gedrag. In keuzes. In handelen.

Dit zijn vijf momenten waarop je dat effectief doet.

1. De dagstart: vasthouden in de waan van de dag

De dagstart is een krachtig en laagdrempelig leiderschapsinstrument. Juist omdat het kort is. Door hier dagelijks aandacht te besteden aan het gewenste gedrag, blijft de ambitie zichtbaar en voorkom je dat deze wegzakt in de drukte van de dag. Het gaat niet om lange gesprekken, het gaat om focus. Eén vraag. Eén observatie. Eén korte reflectie.

Bijvoorbeeld:

• Waar letten we vandaag bewust op in ons contact met klanten?
• Welk gedrag maakt vandaag het verschil?

Zo wordt gedrag onderdeel van het werkritme, in plaats van iets wat ‘erbij komt’. Voor jou als leider betekent dit:

• herhaal het gedrag dat in deze periode centraal staat
• verbind dit aan concrete situaties van die dag
• wees kort, voorspelbaar en consequent

2. Dagelijkse actiemomenten: gedrag klein en uitvoerbaar maken

Grote ambities veranderen geen gedrag. Dagelijkse acties wel. Maak gewenst gedrag daarom klein en concreet. Niet door grote doelen te formuleren, maar door eenvoudige acties die steeds terugkomen. Denk aan:

• een vast aantal klantcontacten vóór een bepaald tijdstip (bv. 10 klanten bellen voor 10 uur)
• dagelijks afronden wat is gestart (bv. 5 acties afronden voor 5 uur)
• elke dag één bewuste toepassingsactie

De kracht zit niet in de omvang, maar in de herhaling. Door gedrag dagelijks terug te laten komen, krijgt het brein de kans om nieuwe patronen te ontwikkelen. Voor jou als leider betekent dit:

• kies één gedraging tegelijk
• maak het haalbaar en observeerbaar
• stuur op oefenen en verbeteren, niet op perfectie

3. Mini-trainingen: kort leren, direct toepassen

Gedrag verandert niet door uitleg alleen. Het verandert door begrijpen, oefenen en toepassen. Mini-trainingen helpen om dit proces te versnellen. Lees in het artikel Zelf training geven hoe je dit kunt doen. Geen lange sessies, maar korte interventies met één doel: gedrag toepasbaar maken. Denk aan:

• 30 minuten gericht op één concreet gedrag
• direct oefenen met herkenbare situaties
• afspraken maken over toepassing in de komende periode

Zo wordt leren onderdeel van het werk, niet iets wat losstaat van de praktijk. Voor jou als leider betekent dit:

• kies één thema per mini-training
• focus op toepassen, niet op theorie
• koppel leren altijd aan de dagelijkse praktijk

4. De weekly: gedrag structureel onderdeel van het gesprek

De wekelijkse teammeeting is een logisch moment om gedrag te borgen. Niet door extra agendapunten toe te voegen, maar door bestaande momenten anders te benutten. Gebruik dit moment om:

• ervaringen te delen
• successen zichtbaar te maken
• gedrag gezamenlijk te evalueren en bij te sturen

Zo wordt het nieuwe gedrag onderdeel van het dagelijkse gesprek en voorkom je dat het alleen een ‘project’ wordt. Voor jou als leider betekent dit:

• stimuleer feedforward
• maak zichtbaar wat werkt
• normaliseer leren, oefenen en bijstellen

5. Het één-op-één gesprek: eigenaarschap persoonlijk maken

In individuele gesprekken krijgt gedrag betekenis op persoonlijk niveau. Dit is waar eigenaarschap echt groeit. Gebruik deze gesprekken om samen te onderzoeken:

• wat al lukt
• waar het schuurt
• welke kleine stap nu logisch is

Door gedrag hier expliciet te maken, wordt het concreet en haalbaar. Wil je dat mensen anders gaan handelen, dan zul je de ambitie moeten vertalen naar concreet gedrag in specifieke situaties. Pas dan kan het brein ermee aan de slag.

Deze vragen helpen je in het een-op-een gesprek om gedrag concreter te maken:

• In welke concrete situaties moet dit gedrag zichtbaar worden? (Bij klantcontact, in overleg, bij escalaties, in de voorbereiding?)
• Wat doet iemand daar precies anders dan nu? (Wat zegt hij wel? Wat laat hij juist achterwege?)
• Hoe merkt de klant, collega of partner dit verschil?
• Wanneer is het ‘goed genoeg’ gedrag en wanneer niet?
• Waar en hoe gaan we dit samen oefenen en bespreken?

Maak expliciet wat mensen morgen anders doen dan vandaag. Check niet alleen of mensen het begrijpen, maar vooral hoe ze het gaan toepassen in hun dagelijkse werk.

Van ambities en doelen naar realisatie: 12 weken boosterplan

Gedrag verandert niet in een week. Maar zonder tijdsframe verdwijnt focus. Daarom werkt een 12-wekenaanpak zo goed:

• één duidelijke richting
• vertaald naar concreet gedrag
• met vaste oefenmomenten (ritme en regelmaat
• en regelmatige reflectie

Want zonder ritme en herhaling blijven zelfs de beste ambities hangen in intentie.

Download het 12-weken Boosterplan

Een praktisch hulpmiddel om ambities te vertalen naar gedrag. Met overzicht, ritme en realistische stappen voor jou en je team. Ambitie zonder ritme blijft een voornemen. Ambitie met regie wordt realiteit. Heel veel succes met toepassen.

FAQ: Van ambitie naar gedrag en realisatie

Waarom lopen goede plannen toch vaak vast?

Omdat plannen meestal worden gemaakt op inhoud, terwijl de uitvoering afhankelijk is van gedrag. Zonder herhaling, ritme en begeleiding vallen mensen terug in bestaande patronen.

Waarom is ritme belangrijker dan motivatie?

Motivatie bepaalt de start, maar ritme bepaalt het volhouden. Zonder vaste momenten om nieuw gedrag toe te passen, verdwijnt de aandacht onder dagelijkse drukte.

Hoe lang duurt het voordat nieuw gedrag een gewoonte wordt?

Onderzoek waar onder andere Ben Tiggelaar naar verwijst, laat zien dat dit gemiddeld 66 dagen duurt. Dat vraagt dus om realistische verwachtingen en voldoende oefenkansen.

Wat is de rol van de leider in gedragsverandering?

Niet controleren of corrigeren, maar regie nemen op het proces. Jij organiseert de omstandigheden waarin mensen nieuw gedrag kunnen oefenen en eigen maken.

Is regisseer de regelmaat voldoende voor succesvol leiderschap?

Nee. Het is één van de succesfactoren. Effectief leiderschap vraagt ook om duidelijke keuzes, vertrouwen, voorbeeldgedrag en het voeren van het goede gesprek.

Korte samenvatting – het belang van ritme

Richting kiezen is een essentiële stap in leiderschap, maar zonder ritme blijft het bij intentie. Pas wanneer je als leider bewust herhaling organiseert, ontstaat beweging in gedrag. Regelmaat zorgt ervoor dat nieuwe afspraken zichtbaar blijven, toegepast worden en kunnen uitgroeien tot gewoontes. Door realistische verwachtingen te combineren met vaste oefenmomenten vergroot je eigenaarschap en realisatiekracht. Zo maak je van ambitie daadwerkelijk resultaat.