Effectief communiceren: Waarom afstemmen op de ander beter werkt

Effectief communiceren lijkt vanzelfsprekend. We doen het de hele dag: in meetings, gesprekken met collega’s, klanten of teams. Toch gaat communicatie vaak mis. Niet omdat mensen het niet goed bedoelen, maar omdat ze communiceren vanuit hun eigen voorkeur.

Effectief communiceren begint daarom niet bij wat jij wilt zeggen, maar bij hoe de ander het beste luistert, denkt en reageert. In deze video hoor je waarom dat zo belangrijk is – en hoe je dit in de praktijk toepast.

Waarom communiceren zo vaak niet effectief is

Veel mensen kennen de uitspraak:
“Behandel de ander zoals jij zelf behandeld wilt worden.”

Op het eerste gezicht klinkt dit logisch. In de praktijk werkt het vaak averechts. Mensen verschillen namelijk sterk in communicatiestijl, tempo en behoefte aan informatie.

De één is beschouwend, introvert en denkt graag eerst rustig na.
De ander is direct, besluitvaardig en wil snel doorpakken.

Beide stijlen zijn waardevol. Maar als je communiceert vanuit je eigen voorkeur, sluit je vaak niet aan bij de ander. En dan wordt communicatie ineffectief, zonder dat iemand dat bewust zo bedoelt.

Wat er gebeurt als je niet afstemt

Stel: je wilt in een meeting weten wat iemand ergens van vindt. Je stelt onverwacht de vraag: “Wat vind jij ervan? Gaat dit lukken, ja of nee?”

Voor iemand die eerst wil nadenken, voelt dit als een overval. Het gevolg is vaak stilte of een terughoudend antwoord. Niet omdat diegene geen mening heeft, maar omdat hij nog niet klaar is om die te delen.

Als dit vaker gebeurt, ontstaat al snel een verkeerd beeld:
“Hij zegt nooit iets.”
“Zij is niet proactief.”

In werkelijkheid is het gedrag een logisch gevolg van ineffectieve communicatie.

Effectief communiceren vraagt aanpassing

Effectief communiceren betekent dat je bewust je stijl aanpast aan de ander. Dat begint bij timing, context en verwachting. In plaats van iemand in een meeting te overvallen, werkt het vaak beter om vooraf ruimte te geven. Door bijvoorbeeld eerder te zeggen: “Denk hier alvast over na, ik kom er maandag op terug.”

Wanneer je de vraag later stelt, is de kans veel groter dat iemand zijn mening deelt. Goed doordacht, onderbouwd en met meer overtuiging. Niet omdat de persoon veranderd is, maar omdat de communicatie aansluit.

De kern van effectief communiceren

Bij Intenza is dit een van onze gedragssuccesfactoren: Communiceer Effectief. Dit gaat niet over méér praten of beter formuleren, maar over afstemmen op de ander. De essentie is simpel:

Behandel de ander zoals de ander behandeld wil worden.

Dat vraagt bewustzijn van verschillen, flexibiliteit in je communicatie en de bereidheid om je eigen voorkeur los te laten. Wie dat doet, ziet direct meer betrokkenheid, betere samenwerking en gedrag dat daadwerkelijk in beweging komt.

En dát is wanneer communiceren echt effectief wordt.

FAQ: Effectief communiceren

Wat is effectief communiceren?

Effectief communiceren is je boodschap afstemmen op de communicatiestijl, het tempo en de behoeften van de ander, zodat informatie echt landt.

Waarom is afstemmen belangrijk bij communicatie?

Omdat mensen informatie verschillend verwerken. Zonder afstemming ontstaan misverstanden, terughoudendheid of weerstand.

Wat is het verschil tussen communiceren en effectief communiceren?

Communiceren is zenden. Effectief communiceren zorgt voor begrip, betrokkenheid en zichtbaar gedrag.

Hoe kun je effectiever communiceren in meetings?

Door verwachtingen vooraf te delen, mensen voorbereidingstijd te geven en vragen te stellen op een moment dat aansluit bij de ander.

Wat betekent ‘behandel de ander zoals de ander behandeld wil worden’?

Dat je je eigen communicatiestijl loslaat en aansluit bij wat de ander nodig heeft om mee te denken en in actie te komen.

Voor wie is effectief communiceren cruciaal?

Voor leiders, managers en professionals die samenwerking willen verbeteren en gedragsverandering willen realiseren.

Samenvatting

Effectief communiceren betekent dat je je communicatie afstemt op de ander in plaats van op jezelf. Door rekening te houden met verschillen in communicatiestijl, tempo en timing ontstaat meer betrokkenheid, betere besluitvorming en gedrag dat werkt. Deze aanpak is essentieel voor leiderschap, samenwerking en duurzame gedragsverandering.

Meer video’s

Wil je graag meer horen en zien van de Intenza aanpak? Bekijk de video’s.

Lees ook het artikel Team communicatie verbeteren

Bekijk de DISC training en lees de DISC pocket.