5% bewust en 95% onbewust gedrag

Je kent het vast.
Je maakt duidelijke afspraken in een teamoverleg, een training of een één-op-één gesprek. Iedereen is gemotiveerd, het plan voelt goed en het vertrouwen is groot.
En toch… gebeurt het niet.

Dat ligt zelden aan motivatie. Het heeft alles te maken met hoe gedrag écht werkt. Juist omdat gedrag grotendeels onbewust is, vraagt verandering om een andere aanpak.

In deze video legt Mario Bierkens uit waarom gedragsverandering vaak stokt: dat komt omdat 
5% van ons gedrag bewust is en 95% onbewust.

Wie de macht der gewoonte wil doorbreken, moet regie nemen op die 95%.
Alleen zo wordt een goed voornemen nieuw gewoontegedrag.

Waarom goede afspraken vaak niet worden nagekomen

Ons gedrag wordt maar voor 5% bewust aangestuurd.
De overige 95% is onbewust gedrag: routines, patronen, automatische reacties en oude gewoontes.

Wat betekent dat concreet?

• In een overleg of training spreek je vooral het bewuste deel aan
• Je creëert bereidheid, intentie en motivatie
• Maar zonder regie op de toepassing val je snel terug in oud gedrag

Met andere woorden: een afspraak maken of een training bijwonen is niet hetzelfde als gedragsverandering realiseren.

Jij als leidinggevende bent de sleutel in die 95%

Als coach/ leidinggevende / mentor heb je meer invloed dan je denkt. Niet door nóg beter uit te leggen of harder te motiveren, maar door regie te nemen op de toepassing. Dat betekent onder andere:

• Vooraf concreet maken welk gedrag wanneer nodig is
• Tijdens de uitvoering nabij blijven en bijsturen
• Afspraken vertalen naar kleine, haalbare gedragsstappen
• Herhaling organiseren totdat nieuw gedrag normaal wordt

Gedragsverandering vraagt geen extra motivatie, maar structuur, aandacht en begeleiding.

Hoe zet je regie op gedragsverandering?

Regie gaat dus niet over ‘strakker controleren’, maar over het slimmer organiseren van gewenst gedrag. Hieronder een aantal praktische, herkenbare voorbeelden van waar je concreet regie op kunt zetten:

Regie op het moment van toepassing
Niet: “Ga hier de komende weken mee aan de slag.”
Wel: “Wanneer ga je dit voor het eerst toepassen en in welke situatie?”
➡️ Regie zit hier op timing: het exacte moment waarop nieuw gedrag nodig is.

Regie op de eerste stap
Niet: “Ga voortaan meer eigenaarschap tonen.”
Wel: “Wat is één concreet gedrag dat je morgen anders doet?”
➡️ Geen groot abstract doel, maar één observeerbare actie.

Regie op de context
Gedrag verandert niet in het luchtledige. Dus wanneer ga je het nieuwe gedrag laten zien?
– Bij welk type klantgesprek wil je dit gedrag laten zien?
– In welk overleg is dit extra belangrijk?
– In welke situaties schiet je juist terug in oud gedrag?
➡️ Regie op de momenten van de waarheid waar het gedrag moet plaatsvinden.

Regie op herhaling
Eenmalig nieuw gedrag is toeval, herhaald gedrag is ontwikkeling. Bijvoorbeeld:
– In de komende 5 gesprekken pas je dit toe
– We maken dit het vaste startpunt van elk MT-overleg
➡️ Regie op frequentie, niet op intentie.

Regie op borging
Gedrag beklijft sneller als het zichtbaar en bespreekbaar is. Voorbeelden:
– Werken met buddy’s
– Gedrag expliciet benoemen in het team
– Successen hardop delen (ook de kleine)
– Afspraken zichtbaar maken voor iedereen
– Vooraf bedenken wat je na het moment moet doen
➡️ Regie vanuit de werkomgeving in positieve zin.

Regie op wat je níet meer doet
Minstens zo belangrijk. Bijvoorbeeld:
– Welke oude afspraak stoppen we mee?
– Welk gedrag accepteren we niet meer in dit team?
– Waar spreken we elkaar voortaan wél op aan?
➡️ Regie op ontleren, niet alleen op aanleren.

FAQ over 5-95% gedrag

Wat wordt bedoeld met 5% bewust en 95% onbewust gedrag?
Dit betekent dat het grootste deel van ons gedrag automatisch verloopt (95%). We handelen vooral vanuit gewoontes en patronen, niet vanuit bewuste keuzes.

Waarom werken goede intenties en motivatie vaak niet?
Omdat motivatie vooral het bewuste deel aanspreekt. Zonder aandacht voor het onbewuste gedrag (de 95%) vallen mensen terug in wat ze al kennen.

Wat is de rol van een leidinggevende bij gedragsverandering?
Als leidinggevende ben je verantwoordelijk voor de toepassing. Jij helpt om nieuw gedrag daadwerkelijk in de praktijk te brengen en vol te houden.

Hoe kun je onbewust gedrag beïnvloeden?
Door gedrag concreet te maken, klein te starten, herhaling te organiseren en regelmatig te reflecteren op wat wel en niet werkt. Leer hoe en bekijk onze succesfactoren.

Is gedragsverandering dan vooral een kwestie van sturen?
Niet van controleren, maar van begeleiden. Regie nemen betekent: ondersteunen, spiegelen en helpen bij het ontwikkelen van nieuw gedrag.

Samenvatting

Gedragsverandering mislukt zelden door een gebrek aan motivatie. Het mislukt omdat we te veel vertrouwen op het bewuste deel van gedrag. Slechts 5% van gedrag is bewust, 95% gebeurt onbewust. Als coach of leider ligt jouw impact juist in die 95%. Wil je dat afspraken echt worden nagekomen? Dan begint verandering niet bij motivatie, maar bij regie op gedrag in de praktijk.

Meer video’s

Wil je graag meer horen en zien van de Intenza aanpak en succesfactoren? Bekijk de video’s. Of luister naar de podcasts over ‘de kracht van gedrag’.